Κατηγορία: Νευρολογικές διαταραχές

H απραξία λόγου επηρεάζει 1-2 παιδιά στα 1000, με μεγαλύτερο ποσοστό εμφάνισης στα αγόρια (2-3 αγόρια/1 κορίτσι).
Το ποσοστό αυξάνει όταν συνυπάρχουν άλλες καταστάσεις.

Η παιδική απραξία λόγου είναι μια νευρολογική κινητική διαταραχή αγνώστου αιτιολογίας τις περισσότερες φορές.

Τα παιδιά αντιμετωπίζουν προβλήματα στην παραγωγή ήχων, συλλαβών, λέξεων όχι όμως ως αποτέλεσμα μυϊκής αδυναμίας  ή παράλυσης, αλλά λόγω αδυναμίας στην ακρίβεια και συνέπεια των αρθρωτικών κινήσεων.

Βέβαια η απραξία του λόγου μπορεί να παρουσιαστεί και ως αποτέλεσμα  κάποιας νευρολογικής  βλάβης  (γνωστής ή άγνωστης αιτιολογίας ή και ως ιδιοπαθής νευρογενής διαταραχή ομιλίας ).

 Η βασική δυσκολία είναι στο σχεδιασμό ή / και τον προγραμματισμό της κίνησης των αρθρωτών μυών, με συνέπεια λάθη στην  παραγωγή λόγου και της προσωδίας .

Έτσι ενώ το  παιδί ξέρει τι θέλει να πει και πως πρέπει να ακουστεί, έχει δυσκολία να συντονίσει τις  μυϊκές  ομάδες  που απαιτούνται για την παραγωγή της κάθε λέξης.

Οι φωνολογικές αναπαραστάσεις δεν μπορούν να «μεταφραστούν» σε κινήσεις. Αυτά είναι τα τυπικά χαρακτηριστικά της απραξίας, η οποία επηρεάζει την χωροταξική ενημερότητα και την αισθητηριακή αντίληψη.

Επειδή κάθε παιδί έχει διαφορετικό προφίλ ως προς τις δυσκολίες του που εμφανίζει, κατατάσσουμε τα συμπτώματα απραξίας  βάσει της χρονολογικής ηλικίας των παιδιών:

---

Σε πολύ μικρά παιδιά

• Δεν βαβίζουν (μπα, μπα,…) ως μωρά

• Καθυστερούν στην παράγωγη των πρώτων λέξεων

• Χρησιμοποιούν λίγα σύμφωνα και φωνήεντα στον λόγο τους

• Εμφανίζουν πρόβλημα στην σύνθεση ήχων.  Παρουσιάζουν μεγάλης διάρκειας παύσεις ανάμεσα στις λέξεις ( αναζητούν τον σωστό ήχο και την σωστή θέση άρθρωσης)

• Απλοποιούν λέξεις με αντικατάσταση των δύσκολων αρθρωτικά ήχων με ευκολότερους, ή την απαλοιφή τους.

• Ίσως σε κάποια παιδιά να συνυπάρχουν  προβλήματα σίτισης (σιελόρροια, αδυναμία σύγκλεισης γνάθων κλπ)

---

Σε μεγαλύτερα παιδιά

• Κάνουν λάθη που δεν είναι λάθη λόγω ανωριμότητας

• Κατανοούν καλύτερα τον λόγο από το να κάνουν παραγωγή λόγου

• Δυσκολεύονται στην μίμηση του  λόγου αλλά η δυσκολία τους είναι μεγαλύτερη στον αυθόρμητο λόγο.

• «Αναζητούν» τους ήχους ή τις λέξεις όταν πρόκειται να μιλήσουν.  «Αναζητούν» την θέση για να συντονίσουν τα χείλη, την γλώσσα και την γνάθο, προκειμένου να πετύχουν την σωστή άρθρωση.

• Παρουσιάζουν μεγαλύτερη δυσκολία σε μεγάλου μήκους λέξεις (τρισύλλαβες/ τετρασύλλαβες κ.α) . Η δυσκολία τους αυξάνεται όταν βρίσκονται σε κατάσταση στρες.

• Υπάρχει δυσκολία  να γίνει κατανοητός ο λόγος τους από κάποιον άγνωστο ακροατή.

• Ο λόγος τους συνήθως  είναι μονότονος, ασταθής ή  τονίζουν λάθος συλλαβές .

---

Άλλα πιθανά προβλήματα

• Καθυστέρηση στην ανάπτυξη της γλώσσας

• Προβλήματα εκφραστικότητας , προβλήματα στην σειρά  ή στην ανάκληση των λέξεων

• Δυσκολία στην λεπτή κινητικότητα

• Υπερευαισθησία ή υπο-ευαισθησία στην στοματική κοιλότητα ( δυσαρέσκεια στο βούρτσισμα των δοντιών, αδυναμία εντοπισμού αντικειμένου μέσω της αφής  μέσα στο στόμα κ.α).

• Πολλά παιδιά παρουσιάζουν προβλήματα στον συλλαβισμό, στην γραφή ή όταν μαθαίνουν να διαβάζουν.

  ---

Σημαντικό είναι να  γνωρίζουμε, ότι αν το παιδί έχει «αναπτυξιακή απραξία» τότε αναφερόμαστε σε μια δυσκολία που δεν θα ξεπεράσει εύκολα μόνο του.

Η ανάπτυξη του λόγου δεν ακολουθεί τα τυπικά πρότυπα .

Η βοήθεια ειδικού είναι απαραίτητη για να μπορέσει να παρουσιάσει πρόοδο.

Στην πραγματικότητα δεν μιλάμε για θεραπεία, αλλά ότι με την κατάλληλη , εντατική παρέμβαση μπορεί να παρουσιάσει σημαντική πρόοδο.

Η κατανόηση του μηχανισμού της απραξίας λόγου απαιτεί καλή γνώση των διαταραχών λόγου που σχετίζονται με την διακοπή της φωνολογικής επεξεργασίας. Για αυτό το λόγο πρέπει να γίνεται διαφοροδιάγνωση με την στοματο- προσωπική απραξία, δυσαρθρία, ή φωνολογική διαταραχή από ειδικό.

Η σωστή ενημέρωση και  πρώιμη παρέμβαση βοηθούν, τόσο το άτομο που έχει απραξία όσο και το περιβάλλον του, να κατανοήσουν τις δυσκολίες και να τις αντιμετωπίσουν ευκολότερα.